Het concept van deze boeken
De Safety Culture Black Box van Samurai@Work bevat drie innoverende en trendsettende boeken
rond veiligheidsbeleving op de werkvloer:
Duurzame Veiligheidscultuur - Een kwestie van Denken, Dromen, Durven en Doen
Dit boek richt de spots op vier onlosmakelijk met elkaar verbonden dimensies die hun
oorsprong vinden in de werking van het menselijk brein en die ook in elke bedrijfscultuur
aan de oppervlakte verschijnen:
- Denken: het analytisch denken dat tot inzicht leidt.
- Dromen: de verbeelding die de visie gestalte geeft.
- Durven: de organisatie die de droom omzet in concrete plannen.
- Doen: de emotie die dit alles vertaalt naar actie en resultaat.
De logische consequentie van dit 4D-organisatiebrein is dat een duurzame
veiligheidscultuur pas ingang kan vinden als directie en hoger management,
preventieadviseurs, hiërarchische lijn, en direct leidinggevenden en operatoren
consequent de handen in elkaar slaan.
Context van de publicatie
Op de drempel van een nieuw tijdperk in de veiligheidswereld
Jarenlang was arbeidsveiligheid een nagenoeg louter technische aangelegenheid.
Eenmaal de grenzen van de technische mogelijkheden bereikt, werd het heil gezocht en
gevonden in het organisatorische domein. Invoering van systemen op het vlak van
veiligheidsmanagement, resulteerde in verbetering van de veiligheidsprestaties. Echter,
specifieke problemen rondom de interface mens/systeem bleven overeind. De enige
manier om ze op te lossen, leek een derde paradigma. Een axioma dat techniek en
organisatie omzet in structureel veiligheidsgedrag op de werkvloer. Het cultuurparadigma
zag het levenslicht. Waar het vandaag om draait is de manier waarop de totale
organisatie veiligheid en welzijn van haar medewerkers integreert in haar collectieve
denken en handelen. Veiligheid als keuze, als waarde, als cultuur. Centraal bij dit alles
staan veiligheidsattitude en –gedrag.
Een paradigma dat zowel problemen oplost, als nieuwe problemen creëert
De euforie ten aanzien deze nieuwe zienswijze lijkt al meteen van korte duur. Immers,
niet alleen het technisch en organisatorisch wereldbeeld bereikt zijn limieten. Ook
directies, leidinggevenden en veiligheidsdeskundigen lopen tegen de grenzen van hun
analytische en organisatorische competenties aan. Het staat in de sterren geschreven dat
hun rol een ware omwenteling wacht: een shift van ‘ingenieur’ over ‘manager’ naar
‘menswetenschapper’. Ze kunnen zich alvast opwarmen voor alweer een nieuwe
uitdaging.
Het boek dat de veiligheidswereld confronteert met een nieuwe werkelijkheid
Het boek ‘Duurzame veiligheidscultuur’ komt hieraan tegemoet. Het biedt de lezer een
grensverleggende manier van denken over veiligheidscultuur en -beleid. De auteurs gaan
daarbij controversiële stellingen niet uit de weg. Vanuit een revolutionair denkkader,
ontdekt de lezer tal van nieuwe inzichten en verbanden. De conventionele
veiligheidsaanpak wordt daarbij grondig ter discussie gesteld. Dit boek hekelt niet enkel
een volgens de auteurs totaal achterhaalde manier van denken. Het reikt in één
beweging ook tal van nieuwe mogelijkheden aan. Tot en met een concreet ontwerp- en
implementatiemodel om duurzame veiligheidscultuur structureel te verankeren in uw
organisatie. Inclusief concrete hulpmiddelen, voorbeelden en een veelheid van praktische
tips. De talrijke interviews, expertbijdragen, modellen, schema’s en praktische
handvatten maken van dit werk zowel een naslagwerk, een studieboek, een werkboek,
maar evenzeer een bron van inspiratie.
Over de auteurs
Willy Wastyn & Gudrun De Bel zijn de auteurs van dit wetenschappelijk onderbouwd, helder
geschreven en toegankelijk gebracht werk over veilig gedrag en cultuurverandering. De modulaire
structuur laat je toe om –in functie van je specifieke interesses– het boek gewoon lineair te lezen
of daarentegen je eigen leesroute uit te stippelen. Het is bovendien rijkelijk doorspekt met
getuigenissen uit de industrie, expertenbijdragen en praktische tips.
Willy Wastyn (1951) is ingenieur van opleiding (Gent, 1974), medeoprichter en gedelegeerd
bestuurder van Samurai@Work.
Na een reeks aanvullende managementopleidingen start hij in 1981 een loopbaan als zelfstandig
bedrijfsadviseur. Met als focusgebieden: Ondernemingsstrategie, Organisatiedynamiek en
veranderingsmanagement. Samen met A. Van de Loo publiceert hij het boek ‘Intern
Ondernemerschap’ (1991). Gaandeweg raakt hij steeds meer in de ban van de arbeidsveiligheid.
De problematiek van veiligheidscultuur, -attitude en –gedrag werd al gauw zijn nieuwe biotoop. Hij
schroomt daarbij niet om bestaande -volgens hem hopeloos achterhaalde - denkpatronen ten
aanzien van veiligheid, stevig op de korrel te nemen. Zijn grenzenverleggende ideeën leverden
hem alvast de ‘Prebes Award 2010’ op voor het beste eindwerk Preventieadviseur Niveau 1.
Gudrun De Bel (1967) is manager van Samurai@Work.
Na haar marketingopleiding start Gudrun haar loopbaan in de veiligheidswereld. Ze doorloopt
daarbij met succes de functies verkoopverantwoordelijke, veiligheidsadviseur en business unit
manager. Rode draad doorheen dit alles is haar opmerkelijk organisatorisch talent, een
resultaatgerichte ‘no nonsense’ stijl, gekoppeld aan een onmiskenbaar vermogen om mensen voor
haar ideeën te winnen. Attitude- en gedragsverandering is haar tweede natuur. Ze kan
terugblikken op meer dan 15 jaar ervaring op vlak van Integraal Veiligheidsmanagement.
Het Heldenboek - Denk, Droom, Durf, Doe... en Bewonder
De gedachte achter Het Heldenboek is, dat datgene waar het in werkelijkheid allemaal
om draait, de mensen op de werkvloer zijn. Maar ook dat de werkelijke ‘helden’ onder
hen, zij zijn die dag na dag onvoorwaardelijk veilig werken. De mensen die voor alles
kiezen voor veilig gedrag; zowel voor zichzelf als voor hun collega’s. En dit alles zeer
dikwijls tegen de stroom van de sociale beïnvloeding in. Een sociale beïnvloeding die
dikwijls de voorkeur geeft aan gemakzucht of aan allerlei vormen van machogedrag.
Elk van deze helden heeft zijn eigen grote persoonlijk motief om telkens weer te kiezen
voor veilig gedrag: een partner, een gezin, een hobby, vrienden,… Het ene al mooier en
ontroerender dan het andere. Het Heldenboek brengt deze gedachte op een originele
manier in beeld. Door een aantal veiligheidsbewuste medewerkers op een originele
manier in beeld te brengen. Zowel binnen hun (meestal gevaarlijke) werkomgeving,
maar ook binnen de context van hun persoonlijke passie. Zeven helden. Enkel hun
voornaam wordt vernoemd. Ze staan symbool voor al hun veiligheidsbewuste collega’s.
Het gaat om een specifieke groep mensen; die met zijn allen de helden zijn van de
werkvloer. In het verlengde van deze gedachte wordt evenmin het bedrijf waar ze
werken in beeld gebracht.
Deze publicatie is dus een poëtische ode in woord en beeld aan ‘onze helden’, de
medewerkers op de vloer die het begrip ‘duurzame veiligheid’ dag na dag een menselijk
gezicht geven. De foto’s werden gemaakt door Norbert Maes. Het geheel werd aan
elkaar geschreven door middel van een aantal pakkende teksten, van de hand van Dirk
Clement.
Norbert Maes is zelfstandig fotograaf, met een opmerkelijk oog voor het kleine en onopvallende.
Hij publiceerde in de loop der jaren tal van bijzondere fotoboeken en werkte mee aan
spraakmakende tentoonstellingen. Dirk Clement is psychotherapeut en geeft trainingen rond
communicatie in organisaties en bedrijven. Hij publiceerde poëziebundels, artikels over
therapeutische thema’s, foto- en tekstenboeken en een roman.
Veiligheid met een knipoog
Duurzame veiligheidscultuur, het is tegelijk een boeiende en complexe materie: een dynamische interactie tussen wetgeving, analyse, planning, organisatie, systemen, leiderschap en menselijk gedrag.
Helaas wordt er daarbij één dimensie maar al te dikwijls over het hoofd gezien: het experimentele denken. Misschien omdat het een manier van denken is die in onze beleving geen plaats heeft wanneer het om veiligheid draait. Nochtans is het de denkwijze die tekent voor een inspirerende toekomstvisie.
Maar ook voor innovatie en voor ontwikkeling.
Met het werkje “Veiligheid met een knipoog” willen wij deze dimensie op een eigenwijze onder de aandacht brengen. U kunt genieten van meer dan tachtig veiligheidsgerelateerde cartoons van de hand van cartoonist André Nollet. Met daarbij een paar honderd spreuken en citaten, verzameld, bewerkt en/of geschreven door Willy Wastyn.
Dit boekje maakt deel uit van een trilogie: een drie-eenheid, want aangevuld met een wetenschappelijk werk over ‘Duurzame veiligheidscultuur” en met het “Heldenboek”, een poëtische ode in woord en beeld aan de veiligheidsbewuste medewerker op de werkvloer.
Daar waar deze laatste twee werken ongetwijfeld hun bestemming zullen vinden op uw bureau of salontafel, vindt dit leuke en ontspannend kijkboekje mogelijk de weg naar uw nachtkastje. Alvast veel plezier ermee!
